Bộ trưởng Gates
Mỹ Sẽ Duy Tŕ Sự Hiện Diện Quân Sự Mạnh Mẽ tại Châu Á
(VnMedia) - Bộ trưởng Quốc pḥng Robert Gates hôm nay (4/6) cam kết, Mỹ sẽ duy tŕ sự hiện diện quân sự “mạnh mẽ” trên khắp Châu Á với sự hỗ trợ của một loạt vũ khí công nghệ cao mới nhằm bảo vệ các đồng minh và các tuyến đường biển trong khu vực.
Những phát biểu trên của ông Gates tại một diễn đàn an ninh ở Singapore là nhằm để trấn an các đồng minh Châu Á đang lo lắng về sức mạnh quân sự ngày càng tăng của Trung Quốc. Ông Gates cũng muốn giải tỏa những lo ngại của các đồng minh về việc Mỹ có thể giảm cam kết ở khu vực Châu Á v́ những khó khăn tài chính.
Bộ trưởng Gates đang ở Châu Á trong chuyến công du nước ngoài cuối cùng trước khi về hưu vào ngày 30/6 tới. Đây cũng là chuyến thăm Châu Á lần thứ 7 của ông này trong ṿng 18 tháng qua. Trong chuyến công du chia tay các đồng minh Châu Á này, Bộ trưởng Gates đă tiết lộ, Lầu Năm Góc đang cân nhắc các bước để mở rộng sự hiện diện quân sự ở Vành đai Thái B́nh Dương. Theo đó, quân đội Mỹ sẽ mở rộng sự hiện diện ở Đông Nam Á, chia sẻ các cơ sở quân sự với Australia ở Biển Ấn Độ Dương và triển khai các tàu chiến mới ở Singapore.
Ông Gates khẳng định, việc Mỹ đang mệt mỏi v́ những cuộc chiến tranh và nỗi lo về nợ không có nghĩa là Mỹ sẽ giảm cam kết ở Châu Á..
"Trong những năm sắp tới, quân đội Mỹ sẽ tăng cường các cuộc ghé thăm đến các cảng ở Châu Á, tham gia nhiều hơn vào các hoạt động hợp tác hải quân và các nỗ lực đào tạo đa phương với các nước trong khu vực," ông Gates nói. Theo ông chủ Lầu Năm Góc, “những loại hoạt động này không chỉ mở rộng và làm sâu sắc thêm t́nh bạn của chúng tôi với các đồng minh mà c̣n giúp các đối tác tăng cường năng lực để đối phó với các thách thức trong khu vực”.
Bộ trưởng Gates đă đưa ra hai ví dụ để cho thấy cam kết của Mỹ với Châu Á. Ông Gates cho biết, Mỹ đang cân nhắc một loạt hành động để củng cố mối quan hệ quân sự với Australia và Singapore. Những hành động này bao gồm tăng sự hiện diện hải quân chung giữa Mỹ và Australia trong khu vực nhằm phản ứng nhanh hơn với các thảm họa nhân đạo đồng thời tăng cường đào tạo các lực lượng Singapore nhằm giúp họ sẵn sàng cho “các thách thức được đặt ra cho cả hai nước ở khu vực Thái B́nh Dương," ông Gates nói thêm.
Bộ trưởng Quốc pḥng Gates cũng cho hay, Mỹ sẽ triển khai một loạt tàu chiến mới đến Singapore. Đây là những chiếc tàu chiến mới được Mỹ phát triển với mục tiêu chủ yếu hoạt động gần bờ.
"Các chương tŕnh trên đang được thực hiện và sẽ được mở rộng trong tương lai để bảo đảm rằng chúng tôi sẽ tiếp tục giữ vững cam kết là một quốc gia Châu Á Thái B́nh Dương thế kỷ 21 với các lực lượng, vị thế và sự hiện diện thích hợp," Bộ trưởng Gates khẳng định.
Ông chủ Lầu Năm Góc cũng thẳng thừng bác bỏ những người có ư nghĩ “thiển cận” rằng, Mỹ không thể duy tŕ vai tṛ trong khu vực Châu Á-Thái B́nh Dương v́ c̣n phải dành ưu tiên cho các thách thức ở Trung Đông và Bắc Phi, sự bất ổn ở Pakistan và cuộc chiến chống khủng bố.
Chướng ngại vật của Mỹ ở Châu Á
Trong những năm gần đây, Mỹ ngày càng quan tâm đến khu vực Châu Á và không ngừng tăng cường sự hiện diện quân sự ở khu vực này. Tuy nhiên, trong quá tŕnh này Mỹ đă vấp phải những trở ngại từ đối thủ chính trong khu vực là Trung Quốc.
Trung Quốc được cho là đang phát triển một loạt tên lửa chống tàu có khả năng khiến cho tàu sân bay của Mỹ và các tàu chiến khác khó ḷng hoạt động tự do trong các khu vực biển ở Châu Á. Tuy vậy, Bộ trưởng Gates khẳng định, Mỹ đang phát triển các biện pháp đối phó với tên lửa của Trung Quốc.
Quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc lên xuống thất thường v́ những mâu thuẫn liên quan đến các vấn đề ở khu vực Châu Á. Trung Quốc đ̣i kiểm soát các khu vực lănh hải mà Mỹ coi là thuộc phạm vi lănh hải quốc tế. Mỹ cũng không hài ḷng với việc Trung Quốc có tham vọng t́m kiếm ảnh hưởng đối với khu vực Đông Nam Á và các nơi khác trong khu vực. Trong khi đó, Bắc Kinh không muốn Mỹ tăng cường sự hiện diện của hải quân ở khu vực lănh hải Châu Á nên đă t́m cách củng cố sức mạnh quân sự với những vũ khí chỉ dành riêng để chống Mỹ.
Bất chấp những cản trở từ Trung Quốc, Mỹ vẫn tuyên bố cam kết mạnh mẽ với khu vực. Theo thời gian, cam kết này dường như ngày càng trở nên mạnh mẽ hơn. Bộ trưởng Gates dự đoán, quan hệ giữa Mỹ và Châu Á sẽ chỉ có thể trở nên chặt chẽ hơn, liên kết hơn trong tương lai.
"Sự thực, một trong những thay đổi đáng kinh ngạc nhất, ấn tượng nhất mà tôi thấy được trong các chuyến công du đến Châu Á là mong muốn ngày càng lan rộng khắp khu vực Châu Á về việc xây dựng mối quan hệ quân sự mạnh hơn với Mỹ - nhiều hơn rất nhiều so với cách đây 20 năm", Bộ trưởng Gates phát biểu.
Mỹ kêu gọi tiếp cận đa phương về Biển Đông
Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Robert Gates nói nếu không có quy tắc rõ ràng, các cuộc đụng độ tại Biển Đông sẽ tiếp tục xảy ra.
Xuất hiện tại Đối thoại Shangri-La vào sáng thứ Bảy 04/06, ông Gates đã đọc bài diễn văn mang tựa đề 'Các thách thức an ninh mới ở châu Á-Thái Bình Dương'.
Đây là lần thứ 5 và cũng là lần cuối ông Gates tham dự và có bài phát biểu tại diễn đàn an ninh khu vực tại Singapore với tư cách bộ trưởng quốc phòng.
Tuy nhiên, giới bình luận nói dù vẫn tuyên bố tự do lưu thông hàng hải là 'quyền lợi quốc gia', diễn văn của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ năm nay không mạnh mẽ về Biển Đông như năm 2010.
Tại Đối thoại Shangri-La 9, Hoa Kỳ cứng rắn và kiên quyết phản đối việc sử dụng vũ lực và các hành động ngằm cản quyền tự do lưu thông hàng hải.
Cùng dịp này năm ngoái, ông Gates tuyên bố: "Chúng tôi phản đối bất cứ hành động nào nhằm sách nhiễu các công ty của Mỹ cũng như của các quốc gia khác đang thực hiện hoạt động kinh tế hợp pháp tại Biển Đông."
Cả bài diễn văn năm nay của ông bộ trưởng không thấy cụm từ 'Biển Đông', tuy ông có đề cập tới vấn đề an ninh hàng hải.
Theo ông Gates, an ninh biển vẫn là vấn đề đặc biệt quan trọng cho khu vực, gây thách thức cho sự ổn định và thịnh vượng tại nơi đây.
"Lập trường của Hoa Kỳ về an ninh hàng hải vẫn rõ ràng như cũ: chúng tôi có quyền lợi quốc gia trong tự do lưu thông, phát triển kinh tế và thương mại không bị cản trở, và tôn trọng luật pháp quốc tế."
Ông bộ trưởng kêu gọi một nỗ lực hợp tác đa phương để có thể đi tới một cơ chế giải quyết bất đồng, nhằm giảm thiểu nguy cơ căng thẳng.
Trả lời câu hỏi của cử tọa, ông nói: "Tôi sợ rằng nếu không có quy tắc, không có các cách tiếp cận thống nhất để giải quyết các vấn đề thì các cuộc đụng độ sẽ lại xảy ra".
"Đều này không có lợi cho ai cả.... Chúng ta cần mau chóng không để lãng phí thời gian."
Cược 100 đôla
Ông bộ trưởng quốc phòng trong chuyến đi lần này đang tìm cách trấn an các đồng minh thân cận, vốn quan ngại rằng Mỹ sẽ thu hẹp hiện diện ở khu vực và theo đuổi một chính sách quốc phòng hướng nội hơn.
Bộ trưởng Robert Gates thừa nhận Mỹ đang phải đối diện với các khó khăn về tài chính.
Tôi sợ rằng nếu không có quy tắc, không có các cách tiếp cận thống nhất để giải quyết các vấn đề thì các cuộc đụng độ sẽ lại xảy ra (trong khu vực).
Hồi tháng Tư, Tổng thống Barack Obama đã loan báo kế hoạch giảm chi phí quốc phòng đi 400 tỷ đô la trong 12 năm tới và cũng đang có kêu gọi cắt giảm hơn nữa.
Lẽ dĩ nhiên, điều này sẽ có ảnh hưởng tới phát triển quân sự của Hoa Kỳ, nhưng ông Gates nói cần phải xem xét sự hiện diện của Mỹ tại khu vực không chỉ qua quân số, mà còn phải tính tới các hoạt động khác của quân đội Mỹ như các chuyến thăm viếng, diễn tập, huấn luyện và hoạt động chung đa quốc gia.
Ông nhận xét trong suốt 40 năm phụng sự nước Mỹ dưới tám đời tổng thống, chưa bao giờ ông chứng kiến việc các nước lại quan tâm phát triển quan hệ giữa quân đội với quân đội Hoa Kỳ như bây giờ.
Bộ trưởng Gates kết thúc sự xuất hiện lần cuối của mình tại Đối thoại Shangri-La với một câu đùa, rằng ông sẵn sàng đặt cược 100 đôla để cá rằng 5 năm tới hiện diện của Mỹ tại châu Á-Thái Bình Dương sẽ còn mạnh hơn bây giờ.
Mức cá cược 'cò con' này chắc hẳn không làm các đồng minh của Mỹ yên lòng.
Các phân tích gia nói chung nhận định rằng quan hệ đang được cải thiện giữa quân đội Mỹ và Trung Quốc là một trong các lý do chính để Mỹ không thể nhằm trực diện Bắc Kinh trong các chỉ trích về an ninh hàng hải.
Ngay hôm đầu tiên tới Đối thoại Shangri-La, ông Gates đã có cuộc tiếp xúc tay đôi với Thượng tướng Lương Quang Liệt, bộ trưởng quốc phòng Trung Quốc.
Ngoại trưởng Mỹ đả kích TQ với lời lẽ cứng rắn một cách bất thường
Thứ ba vừa qua, trong lúc cuộc đối thoại chiến lược Mỹ-Trung diễn ra ở Washington, tờ The Atlantic cho đăng một bài phỏng vấn Ngoại trưởng Hillary Clinton, trong đó nhà ngoại giao hàng đầu của Mỹ đả kích thành tích nhân quyền “đáng kinh tởm” của Trung Quốc và cho rằng giới lănh đạo ở Bắc Kinh cảm thấy lo sợ trước làn sóng dân chủ đang lan tràn trong khối Ả rập. Bà Clinton cũng nói rằng hành động đàn áp của Trung Quốc hiện nay là “hành động vô bổ của một kẻ ngu xuẩn”. Những phát biểu của nữ ngoại trưởng Mỹ đă được các nhân vật tranh đấu dân chủ Trung Quốc tỏ ư hoan nghênh, nhưng họ cũng nói rằng tiến tŕnh dân chủ Trung Quốc sẽ tùy thuộc rất nhiều vào nỗ lực tranh đấu của chính người dân nước họ. Mời quí vị xem Duy Ái tŕnh bày thêm chi tiết trong tiết mục Nh́n Về Á Châu sau đây.
H́nh: REUTERS
Ngoại trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton
Tin liên hệ
Hồi đầu tuần này, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton đă đưa ra những phát biểu mạnh mẽ về vấn đề nhân quyền ở Trung Quốc trong lúc cuộc đối thoại chiến lược hàng năm giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc diễn ra tại Washington. Nhà ngoại giao hàng đầu của Mỹ cũng cho rằng lịch sử đă chứng minh là những xă hội tôn trọng nhân quyền sẽ thịnh vượng, ổn định và thành công hơn.
Bà nói: "Chúng tôi đă tŕnh bày rất rơ ràng, ở chốn công khai và nơi riêng tư, về mối quan tâm của chúng tôi về nhân quyền. Chúng tôi lo ngại về tác động của vấn đề này đối với sinh hoạt chính trị trong nước và đối với sinh hoạt chính trị và sự ổn định của Trung Quốc và của khu vực. Chúng tôi đă xem những báo cáo về những người bị giam cầm hoặc bị bắt đi biệt tích, trong đó có những luật sư tranh đấu cho quyền lợi của công chúng, những văn nghệ sĩ, và những người khác. Và chúng tôi biết rằng, trong ṿng cung dài của lịch sử, những xă hội ra sức làm việc cho sự tôn trọng nhân quyền sẽ thịnh vượng, ổn định và thành công hơn. Điều đó đă được chứng minh rất nhiều lần, nhưng đặc biệt nhất là trong những tháng vừa qua."
Phát biểu vừa kể của bà Clinton đă được những nhân vật tranh đấu cho dân chủ Trung Quốc đón nhận khá nồng nhiệt, đặc biệt là v́ cách đây không lâu họ từng cảm thấy thất vọng trước điều mà họ cho là thái độ nhu nhược của chính phủ của Tổng thống Barack Obama đối với Trung Quốc trong lănh vực nhân quyền. Ông Cao Văn Khiêm, cố vấn chính sách của tổ chức Nhân quyền Trung Quốc ở New York, nhận xét như sau về diễn tiến này:
"Việc phía Mỹ chỉ trích thành tích nhân quyền Trung Quốc một cách công khai và mạnh mẽ như vậy là một việc trước đây chưa từng có. Diễn tiến này chứng tỏ cộng đồng quốc tế quan tâm rất nhiều tới sự kiện là t́nh h́nh nhân quyền Trung Quốc đă xuống cấp một cách nghiêm trọng kể từ khi nhà văn Lưu Hiểu Ba được trao giải Nobel Ḥa b́nh hồi năm ngoái."
Các chuyên gia về quan hệ Mỹ-Trung c̣n cảm thấy ngạc nhiên hơn nữa khi tờ The Atlantic cho đăng một bài phỏng vấn của Ngoại trưởng Clinton, trong đó bà cho rằng giới lănh đạo ở Bắc Kinh cảm thấy lo sợ trước làn sóng dân chủ đang lan tràn trong khối Ả rập. Trong bài báo đăng ngày thứ ba (mồng 10 tháng 5) vừa qua, bà Clinton nói rằng “Trung Quốc đang t́m cách ngăn chận lịch sử, một hành động vô ích của một kẻ ngu xuẩn.” Bà nói thêm rằng “Họ không thể làm như vậy. Nhưng họ sẽ ra sức để gh́m lại lâu chừng nào tốt chừng đó.”
Ông Mạc Chi Hứa, một nhà văn bất đồng chính kiến Trung Quốc, hoan nghênh phát biểu vừa kể của bà Clinton.Ông nói rằng điều này củng cố cho niềm tin của giới tranh đấu dân chủ Trung Quốc là chế độ chính trị độc đảng của nước họ sớm muộn ǵ cũng bị kết liễu. Ông Mạc nói thêm như sau:
"Nói một cách tổng quát th́ việc chính phủ Mỹ có thể bày tỏ một thái độ như vậy làm cho tôi cảm thấy ấm ḷng, cảm thấy phấn chấn. Nhận thức của họ giống hệt nhận thức của chúng tôi. Tuy nhiên, vấn đề của Trung Quốc vẫn phải do chính người Trung Quốc giải quyết. Và xét cho cùng th́ việc giải quyết phải dựa vào sự phát triển của xă hội dân sự ở trong nước và sự đấu tranh của xă hội dân sự."
Vấn đề nhân quyền Trung Quốc hồi gần đây đă được dư luận quốc tế chú ư theo dơi v́ đợt đàn áp dữ dội nhắm vào những luật sư tranh đấu cho quyền lợi của công chúng, những giáo hội Cơ đốc giáo tại gia và các văn nghệ sĩ, kể cả nghệ sĩ Ngăi Vị Vị nổi tiếng thế giới.
Bà Thái Thục Phấn, một người tranh đấu dân chủ ở Hồng Kông, cho đài VOA biết như sau về t́nh h́nh nhân quyền hiện nay ở Trung Quốc:
"22 năm nay, từ khi xảy ra biến cố ngày 4 tháng 6 năm 1989, nhân quyền ở Trung Quốc mỗi ngày một lùi. Giờ đây đă lùi tới chỗ có thể nói là hoàn toàn không có nhân quyền, không thể nói tới vấn đề nhân quyền. Tôi nghĩ rằng cảm giác sợ hăi giờ đây rất phổ biến trong dân chúng. Các luật sư bảo vệ quyền lợi công chúng không dám lên tiếng. Các nghệ sĩ cũng không có nhiều tự do."
Khi được hỏi về phát biểu cứng rắn bất thường của Ngoại trưởng Clinton, bà Thái Thục Phấn cho biết bà cảm thấy vui mừng nhưng bà không nghĩ rằng điều này sẽ mang lại những tiến bộ rơ ràng cho t́nh h́nh nhân quyền ở Trung Quốc.
Bà Phấn cho biết: "Đương nhiên là tôi rất vui mừng nếu có các nhà ngoại giao lên tiếng cho Trung Quốc. Nhưng quí vị cứ nh́n vào vụ án của ông Ngăi Vị Vị th́ quí vị sẽ thấy là đă có rất nhiều người lên tiếng cho ông ấy, mà ông ấy vẫn tiếp tục bị giam hơn một tháng rưỡi nay, không ai biết được là bị giam ở đâu."
Tại cuộc họp báo hôm thứ 5 ở Bắc Kinh, phát ngôn viên Khương Du của Bộ Ngoại giao Trung Quốc đă t́m cách hạ giảm tầm quan trọng của những tuyên bố của bà Clinton trong cuộc phỏng vấn của tờ The Atlantic.
Bà nói: "Tôi nghĩ rằng điều mà ông nói là không chính xác v́ được trích dẫn mà không xét tới toàn bộ ngữ cảnh của bài viết. Tôi nghĩ rằng ông nên t́m hiểu một cách toàn diện sự đánh giá của phía Mỹ đối với cuộc đối thoại lần này. Theo những báo cáo mà tôi nhận được th́ sự đánh giá tổng thể là rất tích cực."
Bà Khương Du cho biết Trung Quốc đă nhiều lần bày tỏ quan điểm của ḿnh về vấn đề nhân quyền với phía Hoa Kỳ và hai nước có chung những quyền lợi tổng quát trong lănh vực này. Người phát ngôn Trung Quốc nói thêm rằng chỉ qua đối thoại Trung Quốc với Hoa Kỳ mới có thể tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau và giải quyết một cách thỏa đáng những mối bất đồng.Ban Việt ngữ VOA
